Kaneel is één van de populairste specerijen ter wereld. En dat is niet gek: je kunt het zowel in hartige als zoete gerechten verwerken. Van appeltaart tot chili. Wist jij dat er verschillende soorten bestaan? Soms heet het Ceylon kaneel, soms Cassia kaneel, maar ook vaak gewoon kaneel. Wat is het verschil tussen deze soorten? En kun je hierin een duurzame keuze maken? We zochten het voor je uit!
Wat is kaneel?
Kaneel is een specerij en wordt al vele jaren over de hele wereld gebruikt. Zo werd het al gebruikt in het oude Egypte en er is ook over geschreven in de Bijbel en Chinese geschriften. Kaneel is afkomstig van een tropische boom, namelijk de schors van de kaneelboom. Voor het maken wordt de schors van de boom gebruikt. Hiervoor wordt de bast van de kaneelboom geoogst en vervolgens worden de buitenste schors en middenbast verwijderd. Wat overblijft, is de dunne binnenste bast die zichzelf vanzelf oprolt. Deze rolletjes worden gedroogd tot kaneelstokjes. Een deel van de oogst wordt vervolgens vermalen tot kaneelpoeder. Zo vind je het uiteindelijk ook terug in de winkel: in gemalen vorm in potjes of als stokjes in bakjes. De kleur, geur en smaak kan wisselen. Net als de prijs. Hoe zit dat precies?
Het verschil tussen Cassia en Ceylon
Kaneelbomen groeien over de hele wereld, maar enkel in warmere gebieden. Denk daarbij aan bijvoorbeeld China, India, Sri Lanka en Vietnam. Doordat de bomen op verschillende plekken staan, krijg je ook verschillende soorten en kwaliteit kaneel. De twee bekendste soorten zijn Cassia kaneel en Ceylon kaneel.
- Cassia kaneel (Cinnamomum Cassia) komt voornamelijk uit China, Vietnam en Indonesië. Dit type kaneel wordt soms ook ‘Chinese kaneel’ of ‘Indonesische kaneel’ genoemd. Deze kaneelsoort herken je aan de dikke, harde en donkerbruine kaneelstokjes. Het heeft een ietwat pittige en scherpe smaak. Deze kaneelsoort is ruim verkrijgbaar, daarom ligt de prijs ook een stuk lager dan Ceylon kaneel.
- Ceylon kaneel (Cinnamomum Verum) komt uit Sri Lanka. Deze naam verwijst naar het koloniale verleden, de Portugezen hadden vroeger de heerschappij over dit land en hiermee ook het monopolie op de kaneelhandel. De stokjes van Ceylon kaneel zijn dunner, lichtbruin van kleur en lijken een beetje op perkamentachtige rolletjes. Het poeder is warm, zoet en zacht van smaak. Deze kaneelsoort is een stuk prijziger dan Cassia kaneel.
Je kunt deze specerij als poeder of stokjes in de winkel vinden.
Kaneeloogst opgedeeld in gradaties
Maar we zijn er nog niet: naast verschillende soorten kaneel zijn er ook verschillende gradaties. De geoogste boomschors van de kaneelboom wordt namelijk opgedeeld in vijf gradaties: A, B, C, D en E. De geoogste schors wordt ingedeeld in verschillende kwaliteitsgradaties. Vaak is het zo: hoe lager de geoogste schors op de kaneelboom zat, hoe hoger de kwaliteit. Van de hoogste kwaliteit schors worden kaneelrolletjes gemaakt. De lagere kwaliteit kaneel wordt vermalen tot kaneelpoeder. En zo vindt deze specerij de weg naar onze supermarkt.
Kaneel van oogst tot de schappen
In de supermarkt staat op de potjes gemalen kaneel vaak geen informatie over waar het vandaan komt. En dat is niet gek. De meeste specerijen worden door grote handelaren uit verschillende plekken opgekocht en vervolgens samengevoegd. Vaak gaan deze handelaren op zoek naar de beste koopjes, dat betekent dat ze soms oogsten mengen uit verschillende jaren en met verschillende smaken. Om zo uiteindelijk het beste resultaat te krijgen voor in de winkel. Koop je kaneel in de supermarkt, dan is het zo goed als altijd een mengsel van verschillende soorten Cassia kaneel. Simpelweg omdat dit de goedkoopste kaneelsoort is. En hoe zit het dan met kaneelstokjes? Daar kun je beter zien welke kaneelsoort je koopt. Zijn het harde, dikke stokjes? Dan gaat het om Cassia kaneel. De dunnere en fijnere stokjes zijn Ceylon kaneel. Ook bij kaneelstokjes zul je een (groot) prijsverschil zien tussen Cassia en Ceylon.
Smaakverschillen in kaneel
We vertelden het al eerder: de kaneel die je in de supermarkt koopt, is vaak een mengsel van verschillende soorten Cassia kaneel. Dit heeft natuurlijk impact op de zuiverheid van het product, maar ook op de versheid en de smaak. Daarnaast is het erg lastig, eigenlijk onmogelijk, om te achterhalen waar de kaneel uit je potje precies vandaan komt, of het op een duurzame manier verbouwd wordt en of de boeren een passende vergoeding hebben gekregen. Gelukkig zijn er een aantal merken waarbij je wel met een vertrouwd gevoel kaneel kunt kopen, bijvoorbeeld van het Deense merk Mill & Moutar of het Nederlandse merk The Good Spice. Deze merken werken nauw samen met boeren, waardoor je niet alleen kwalitatief goede specerijen krijgt, maar de boeren ook een goede prijs krijgen voor hun oogst.
Gezondheidsvoordelen van kaneel
Tot slot nog even over de gezondheidsvoordelen. Op tal van plekken wordt kaneel geprezen: het zou je spijsvertering kunnen helpen, je bloedsuikerspiegel stabiel houden en bomvol antioxidanten zitten. Ook wordt het al eeuwenlang ingezet tegen tal van kwaaltjes, zoals misselijkheid of menstruatieklachten. Maar voor je nu enthousiast heel veel kaneel gaat eten: deze specerij bevat ook coumarine, een natuurlijke aromastof. Als je hier te veel van binnenkrijgt, kan dit schadelijk zijn voor je lever en nieren, en mogelijk zelfs kankerverwekkend zijn.
Een klein beetje coumarine kan zeker geen kwaad, maar we raden je niet aan om elke dag eetlepels te eten. Overigens zit in Ceylon kaneel veel minder coumarine, dus als je een echte liefhebber bent, kun je het beste daarvoor kiezen. Dan weet je ook zekerder dat je kaneel van écht goede kwaliteit is.
De lange weg van kaneel naar je bord
Zoals je hebt gemerkt, is het nog knap lastig om te achterhalen waar die kaneel op ons bord nou precies vandaan komt, hoe het is verbouwd, of boeren een passende vergoeding hebben gekregen en of de kaneel eigenlijk nog wel vers is. Deze specerij legt een lange weg af totdat het in de supermarkt terechtkomt. En daar blijft het voor jou onduidelijk wat er nu precies in je potje zit. Toch zijn er gelukkig al een paar merken die zich inzetten voor een duurzame en eerlijke kaneelindustrie. Hopelijk geven zij het goede voorbeeld voor de rest!
Dit vind je vast ook interessant
- Nog meer kruiden en specerijen: deze alternatieven voor zout wil je écht kennen!
- Ook zo dol op dit groene poeder? Is matcha net zo groen als het eruitziet?
- Komt ook van ver: hoe duurzaam is kokos?
Bronnen: KRO-NCRV, The Good Spice, Wikipedia. Photo credits: hoofdbeeld: links: Vovkapanda (Pexels), staafjes (met ijs): Roman Odintsov (Pexels), gebak: Alleksana (Pexels).
