Moet je groente en fruit eigenlijk schillen vanwege resten van bestrijdingsmiddelen? We krijgen die vraag regelmatig van lezers. En eerlijk: zelf staan we ook geregeld met een komkommer in de ene hand en de dunschiller in de andere te dubben. Laat je de schil zitten vanwege de vezels en vitamines, of kun je hem voor de zekerheid beter verwijderen? Tijd om deze kwestie eens goed af te pellen, leuke woordspeling.
Groente en fruit schillen vanwege bestrijdingsmiddelen: is dat nodig?
Laten we beginnen met de belangrijkste vraag: krijg je minder bestrijdingsmiddelen binnen als je groente en fruit schilt? Een deel van de resten die op de buitenkant zitten, verdwijnt inderdaad met de schil. Maar schillen verwijdert lang niet alles. Sommige bestrijdingsmiddelen worden namelijk door de plant opgenomen en zitten daardoor ook in het vruchtvlees. Voor de meeste soorten groente en fruit is schillen bovendien niet nodig. In Nederland gelden strenge regels voor de hoeveelheid resten die erop mogen achterblijven. Bij producten waarvan we de schil normaal gesproken opeten, zoals appels, peren en komkommers, wordt bij het vaststellen van die normen rekening gehouden met de hele vrucht, dus mét schil.
Hoe weten we dat? De Nederlandse voedsel- en warenautoriteit (NVWA) controleert groente en fruit op resten van bestrijdingsmiddelen. Producten waarvan we de buitenkant normaal gesproken opeten, worden mét schil getest. Volgens het Voedingscentrum zijn de gezondheidsrisico’s van de resten die daarbij worden gevonden verwaarloosbaar klein. Bij vergelijkbare metingen in Amerika wordt groente en fruit vooraf gewassen en soms geschild, zoals je dat thuis ook zou doen. De gevonden resten zijn daar dus gemeten ná een normale wasbeurt. Het gaat niet om een ongewassen appel die rechtstreeks uit de boom komt. Wassen en schillen helpen dus wel, maar halen niet alles weg.
Groente en fruit wassen met baking soda of azijn?
En baking soda of azijn dan? We krijgen vaak de vraag of je daarmee meer resten van bestrijdingsmiddelen verwijdert. Ook daar is onderzoek naar gedaan, blijkt! Baking soda maakt het water minder zuur en kan daardoor inderdaad sommige bestrijdingsmiddelen op de buitenkant helpen afbreken. Zure middelen, zoals azijn, kunnen bij andere bestrijdingsmiddelen juist beter werken. In een onderzoek naar behandelde sla verwijderde water met rijstazijn bijvoorbeeld een flink deel van de pesticiden. Maar wat ze ook zagen, is dat het resultaat per bestrijdingsmiddel en ook per soort groente of fruit kan verschillen. Een gladde appelschil is nu eenmaal iets anders dan een krop sla. Baking soda en azijn verwijderen daarom nooit gegarandeerd alle resten en doen niets tegen middelen die door de plant zijn opgenomen. Lang verhaal kort: houd groente en fruit 15 tot 20 seconden onder koud stromend water, wrijf ze schoon en gebruik bij stevige schillen eventueel een schone groenteborstel. Zeep of afwasmiddel is niet nodig!
Is groente en fruit met schil gezonder?
Dan de andere kant van de twijfel: gooi je met de schil ook het gezondste deel weg? Dat horen we namelijk ook weleens. Het klopt dat in en vlak onder de schil vaak extra vezels, vitamines en andere nuttige plantaardige stoffen zitten. Hoeveel precies, verschilt flink per groente- of fruitsoort. Zo bevat een kiwischil ongeveer twee keer zoveel vezels als het vruchtvlees en zit ongeveer de helft van de vezels van een aardappel in de schil. Toch klopt de bekende uitspraak dat bijna alle vitamines direct onder de schil zitten niet voor iedere soort. Ook het vruchtvlees bevat volop voedingsstoffen. Voor appels, komkommers, courgettes en andere soorten met een zachte, eetbare schil is onze conclusie na het lezen van de onderzoeken daarom simpel: lekker laten zitten als je hem lust. Wel eerst 15 tot 20 seconden goed wassen dus, hè. Zo krijg je wat extra vezels binnen, die goed zijn voor je darmen en langer een verzadigd gevoel geven. Bovendien gooi je minder weg en ben je sneller klaar. Niet dol op de smaak of structuur? Dan kun je gewoon schillen; het vruchtvlees blijft gezond.
Nog een detail waar we nooit bij hadden stilgestaan: soms kan een schil prima eetbaar zijn, terwijl er bij het vaststellen van de wettelijke grens voor bestrijdingsmiddelen van wordt uitgegaan dat je hem niet opeet. Bij pompoen is daarom vooral gekeken naar het vruchtvlees, terwijl met name de schil van een flespompoen tijdens het koken vaak zo zacht wordt dat je hem prima kunt eten. Dat betekent niet dat een kom pompoensoep met schil ineens onveilig is. Wil je de schil standaard laten zitten, dan adviseert het Voedingscentrum wel om voor biologisch te kiezen.
Je fruit schillen om zo minder bestrijdingsmiddelen binnen te krijgen, klinkt logisch. Maar helaas zitten pesticiden vaak al in de hele vrucht.
Groente en fruit schillen of niet?
Nu we de vraag helemaal hebben afgepeld, kan de dunschiller bij een appel, komkommer, courgette en heel veel andere groente- en fruitsoorten wat ons betreft gewoon in de la blijven. Schillen vanwege bestrijdingsmiddelen is meestal niet nodig. Je krijgt met de schil bovendien wat extra vezels binnen en voorkomt voedselverspilling. Was groente en fruit wel 15 tot 20 seconden onder stromend water en boen stevige schillen eventueel schoon met een groenteborstel.
Wil je zo min mogelijk resten van bestrijdingsmiddelen binnenkrijgen en de schil lekker laten zitten? Kies dan waar mogelijk voor biologisch. Zeker bij schillen die niet zijn meegenomen bij het bepalen van de wettelijke grens, zoals de schil van een flespompoen die je misschien gewoon meekookt. Ook biologische groente en fruit moet je wassen, want daarmee spoel je vuil en mogelijke ziekteverwekkers weg. Vind je een schil simpelweg niet lekker? Dan haal je hem eraf. Zonder schil blijft groente en fruit gelukkig ook gezond. Het belangrijkste advies van de deskundigen: laat zorgen over bestrijdingsmiddelen je vooral niet minder groente en fruit eten. Niet-biologische groente en fruit is nog altijd een veel betere keuze dan géén groente en fruit.
Dit vind je vast ook interessant
- Bekijk ook: PFAS op groente en fruit, geen lekker idee!
- Bekijk ook: veel of weinig bestrijdingsmiddelen? Deze groente en fruit vallen op!
Bronnen: National Geographic, The Guardian, Scientific American, Discover Magazine, Consumer Reports, AD.nl, Voedingscentrum, Wereld Kanker Onderzoek Fonds, RTLnieuws.nl. Photo credits: Андрей, Pexels (hoofdbeeld). Ivasee, Pexels (appels schillen).
