Tijdens een koude winteravond bij de open haard zitten of op een zomeravond een vuurtje in de tuin, het voelt gezellig. Dat dachten wij ook. Tot we ons verdiepten in wat houtstook eigenlijk doet met het milieu en met onze gezondheid. Of het nu een houtkachel is, een open haard of een vuurkorf buiten: bij het verbranden van hout komen veel CO2 en fijnstof vrij. Dat zorgt voor extra uitstoot én vervuilde lucht, en dat is allesbehalve goed voor het milieu. Bovendien: die rook adem je zelf in, net als je buren. Dat maakt het ineens een stuk minder knus. Kun je dan nog wel verantwoord stoken? Thegreenlist.nl Ich habe es für Sie nachgeschlagen.
Hout stoken voor verwarming, klinkt best duurzaam
Het stoken van hout voelt voor veel mensen als een groene keuze. Hout wordt in Europa namelijk gezien als hernieuwbare energie en telt mee voor de duurzaamheidsdoelen. Biomassa, waar hout onder valt, is zelfs de grootste bron van hernieuwbare energie in de EU. Geen wonder dus dat een houtkachel of vuurtje vaak wordt gezien als een verantwoorde optie. Toch klinkt er de laatste jaren steeds meer kritiek van milieu- en gezondheidsorganisaties. Want hoe groen is houtstook nou echt? Het verbranden van hout blijkt vaak minder duurzaam dan het lijkt, en kan ook flinke gevolgen hebben voor onze gezondheid.
De invloed van houtkachels en vuurtjes op het milieu
Wanneer hout verbrand wordt, komt er CO2 vrij: je weet wel, dat broeikasgas dat zorgt voor klimaatverandering. Voorstanders van houtstook zeggen dat het CO2-neutraal is, omdat de boom tijdens zijn leven CO2 uit de lucht haalt. Wat ze vaak vergeten te vermelden, dat er minstens evenveel bomen moeten teruggroeien als er gekapt worden. Dat kost tijd. Het is belangrijk dat het hout uit verantwoord beheerde bossen komt, waar de biodiversiteit behouden blijft en er minstens evenveel hout groeit als er wordt gekapt. Helaas is dat voor veel hout dat gestookt wordt niet het geval. Tot slot moet ook de CO2 worden meegerekend die nodig is om het hout te kappen, bewerken en transporteren.
Vroeger, toen we met minder mensen waren en hout vooral lokaal werd gebruikt, was een vuurtje prima te overzien. Nu we massaal hout stoken, binnen én buiten, is dat niet meer zo. Voor het verwarmen van je huis zijn er tegenwoordig simpelweg betere opties. Een cv-ketel of warmtepomp zet energie veel efficiënter om in warmte. Bij een houtkachel of open haard verdwijnt een groot deel van de warmte namelijk meteen via de schoorsteen. Bij een houtkachel gaat ongeveer 35% verloren, bij een open haard zelfs het overgrote deel. Per hoeveelheid geleverde warmte zorgt houtstook voor relatief veel uitstoot en luchtvervuiling.
Buiten geldt eigenlijk hetzelfde principe. Een vuurkorf of tuinhaard voelt gezellig, maar levert weinig warmte en juist veel rook en fijnstof op. Wil je op een frisse zomeravond langer buiten zitten, dan werken een extra trui, een deken, een warmtelamp of infraroodkussen of elektrische deken – je hebt tegenwoordig zulke goeie oplossingen zoals van Stoov, Fatboy en zelfs gewoon bij Hema – vaak beter én schoner.
Onze conclusie: de CO2 die bomen ooit hebben opgenomen, weegt simpelweg niet op tegen de uitstoot en vervuiling die houtstook veroorzaakt. En dat fijnstof is niet alleen belastend voor het milieu, maar ook voor je gezondheid.
Een vuurtje stoken in de zomer is gezellig, maar helaas niet zo best voor het milieu en de volksgezondheid.
De invloed van een houtkachel of vuurtje op de gezondheid
Tijdens het stoken van een houtkachel of vuurtje komt er dus fijnstof vrij. Fijnstof kan verschillende groottes hebben. Het fijnstof dat bij houtstook vrijkomt, is meestal heel klein. Om precies te zijn vaak kleiner dan 2,5 micrometer en daarom wordt het ook wel PM2,5 (Particulate Matter) genoemd. Deze kleine deeltjes kunnen diep in je longen doordringen. Ai, dat klinkt niet zo fijn. Blootstelling aan fijnstof kan verschillende longziekten en hart- en vaatproblemen veroorzaken of verergeren. Milieu Centraal heeft berekend dat er tijdens een avondje stoken van vier uur gemiddeld 28 gram fijnstof vrijkomt, dat is een klein weckpotje vol! En dit komt niet alleen uit de schoorsteen, maar een deel belandt ook in je woonkamer.
Zelfs als je geen houtkachel hebt, kun je last hebben van de kachel van de buren. Maar liefst 23% van de PM2,5-fijnstofuitstoot in Nederland wordt veroorzaakt door houtkachels en open haarden. Dat is vier keer meer dan wat het wegverkeer uitstoot! En fijnstof is niet het enige dat vrijkomt tijdens het stoken van hout. Er kunnen ook kankerverwekkende PAK’s, vluchtige organische stoffen (VOS) en koolmonoxide in de lucht terechtkomen.
Verbod op houtstook
Wij zijn niet de enigen die beseffen dat houtstook slecht is voor het milieu en de gezondheid. Steeds meer gemeentes voeren regels in over het aansteken van houtkachels. Zo is het in Amersfoort en Eindhoven verboden om binnenshuis hout te stoken als de Stookwijzer code rood of oranje aangeeft. In Zoeterwoude mag je binnenshuis geen hout stoken bij code rood. In Voorst en Venray geldt een stookverbod bij mistig en windstil weer. En het verst gaan ze op dit moment in Utrecht: daar is het al verboden om hout in de buitenlucht te stoken en in 2030 wil de stad houtstook helemaal verbieden.
Quelle: Longfonds.
Zo stook je duurzamer
Heb je een houtkachel binnen of buiten en vind je het toch gezellig om deze af en toe aan te zetten? Dan zijn er een paar punten waar je op kunt letten om het iets minder belastend te maken voor het milieu, je gezondheid en die van je buren:
- Stook niet bij mistig of windstil weer. Kijk van tevoren op de Stookwijzer of het een goed moment is om de kachel aan te steken of dat je beter nog even kunt wachten.
- Steek de kachel aan op een moment dat er zo weinig mogelijk mensen buiten zijn. Je buren zullen je dankbaar zijn.
- Kies schoon, onbehandeld en droog hout. Voor de zelfvoorzieners onder ons: vers gekapt hout moet minstens twee jaar drogen voordat je er de kachel mee aan mag steken.
- Zorg dat de kachel genoeg lucht krijgt als je hem aansteekt. Zet eventueel een raam open.
- Zorg dat je schoorsteen goed onderhouden wordt en laat deze jaarlijks vegen.
Is een houtkachel of vuurtje niet meer van deze tijd?
Als we eerlijk kijken naar de schadelijke effecten van houtkachels op het milieu en onze gezondheid, komen we tot de conclusie dat houtkachels eigenlijk niet meer kunnen. Als je al een houtkachel hebt, kun je in ieder geval proberen om deze zo duurzaam mogelijk te gebruiken en op het juiste moment aan te steken. Een nieuwe houtkachel kopen vinden wij geen goed idee. Verwarm liever je huis – of jezelf –met een van de andere opties. Groot fan van infraroodkussens en elektrische dekens hier! Wil je toch graag de gezellige sfeer van een knisperende open haard in huis? Dan kan dat ook op een andere manier. Speel bijvoorbeeld een filmpje van een open haard af op de tv of kies voor een elektrische kachel die eruitziet als een houtkachel. Die zijn tegenwoordig zó goed gemaakt, dat je het verschil bijna niet ziet.
Das könnte Sie auch interessieren
- Hoe zit het eigenlijk met vuurwerk? En bestaat er zoiets als duurzaam vuurwerk?
- Zelfs licht heeft een invloed op onze omgeving. Wie wirkt sich die Lichtverschmutzung auf die Natur aus?
- Ook de spullen die je in huis hebt, kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid. Heb jij giftige spullen in huis zonder dat je het doorhebt?
Quellen: Milieu Centraal, Longfonds, Pointer, RIVM, Ecobouwers, European Commission, European Lung Foundation, Tagesschau. Photo credits: hoofdbeeld: Kasia Palitava, Pexels, overig: Ron Lach, Pexels.
