Iedereen die dacht lekker groen bezig te zijn met biologische potgrond of bio tuinaarde moet even opletten. Want grote kans dat je iets door je tuin hebt geschept waarvan je dacht dat het een duurzame keuze was, terwijl dat helemaal niet zo simpel ligt. Biologische potgrond bestaat namelijk officieel niet. Ook niet als het met grote groene letters op de verpakking staat. Sterker nog, als je potgrond of tuinaarde écht groener wilt kopen, kun je beter op iets anders letten.
Waarom biologische potgrond (en tuinaarde) eigenlijk niet bestaat
Het is enorm verwarrend als je in het tuincentrum op zoek gaat naar ‘betere’ potgrond of tuinaarde. Omdat biologische producten in het dagelijks leven meestal juist een goede keuze zijn, voelt het heel logisch om ook voor zo’n zak met grote woorden als ‘bio’ en ‘biologisch’ te gaan. Maar wat koop je dan eigenlijk? Nou ehhh… dus geen biologisch product, zo blijkt. Want, surprise, biologische potgrond bestaat officieel namelijk helemaal niet. Potgrond is geen biologisch product en kan dus ook geen biologisch keurmerk krijgen. Wat fabrikanten meestal bedoelen met ‘biologisch’is dat de potgrond geschikt is voor biologische landbouw omdat er geen kunstmest in zit. Klinkt goed natuurlijk, maar dat zegt nog niks over de rest van de inhoud. En juist daar zit vaak het grootste probleem. Want in biologische potgrond kan nog steeds turf zitten. Sterker nog: dat is heel vaak wél een bestandsdeel. En dat is nou juist een ingrediënt dat je liever wilt vermijden.
Waarom turf een probleem is
Turf zit in veel potgrond omdat het voor kwekers en fabrikanten een handig ingrediënt is. Het is licht, goedkoop, houdt goed water vast en planten groeien er makkelijk in. Daarom wordt het al jarenlang gebruikt in potgrond en tuinaarde. Klinkt ideaal, zou je denken. Alleen zit er een behoorlijk groot nadeel aan.
Turf wordt namelijk gewonnen uit veengebieden: natte moerasachtige natuurgebieden waar planten en mossen duizenden jaren lang heel langzaam afbreken. In die natte bodem ligt enorm veel CO2 opgeslagen. Om turf te winnen, worden die gebieden eerst drooggelegd. Daarna kan het veen worden afgegraven en verwerkt tot potgrond. En juist daarbij gaat het mis. Door het droogleggen en afgraven komt veel opgeslagen CO2 vrij en verdwijnt bijzondere natuur die zich nauwelijks herstelt. Dat herstel gaat namelijk ontzettend langzaam. Voor ongeveer één meter nieuw veen is al snel duizend jaar nodig.
Omdat Nederlandse veengebieden beschermd zijn, komt veel turf voor onze potgrond uit landen als Estland, Letland, Finland en Zweden. Daar blijven na de winning vaak droge, kale gebieden achter. En dat allemaal voor iets wat uiteindelijk in een bloempot of tuinborder verdwijnt. Bovendien is turf van nature behoorlijk zuur, waardoor fabrikanten vaak weer extra stoffen moeten toevoegen om het geschikt te maken voor planten. Daarom zeggen steeds meer experts en organisaties: kijk bij potgrond liever eerst of het turfvrij is.
Hier kun je op letten als je potgrond en tuinaarde koopt
Oké, je staat dus in het tuincentrum voor een muur aan zakken potgrond en tuinaarde. Grote kans dat overal termen als ‘bio’, ‘ecologisch’ en ‘natuurlijk’ op staan. Maar waar doe je nou echt goed aan? Dit is wat ons betreft de handigste volgorde om aan te houden:
1. Kies het liefst voor turfvrije potgrond en tuinaarde
Dit is eigenlijk de belangrijkste stap. Staat er duidelijk ‘turfvrij’ op de verpakking? Dan maak je al snel een veel betere keuze. Tegenwoordig zijn er gelukkig steeds meer alternatieven op basis van bijvoorbeeld compost, kokosvezel of houtvezels. Ook interessant zijn wolkorrels, zoals die van Oro Wolkorrels. Die worden gemaakt van schapenwol en werken eigenlijk een beetje als een natuurlijke spons in de aarde. Ze houden water goed vast, geven langzaam voedingsstoffen af en helpen planten daardoor langer gezond te blijven. Handig dus, zeker tijdens droge periodes in de zomer en dan heb je helemaal geen potgrond of tuinaarde nodig!
2. Lukt turfvrij niet? Kijk dan naar een beter keurmerk
Soms ontkom je niet aan potgrond waar nog turf in zit. Kijk dan in ieder geval of er een keurmerk op staat, zoals het MPS-keurmerk. Dat betekent dat de grondstoffen op een meer verantwoorde manier zijn gewonnen en bijvoorbeeld niet uit beschermd natuurgebied komen. Dat is natuurlijk beter dan helemaal geen keurmerk. Maar helemaal groen is het nog steeds niet. Turf mag binnen dit keurmerk namelijk nog steeds gebruikt worden en bij het afgraven komt nog altijd veel opgeslagen CO2 vrij. Daarom blijft onze voorkeur toch echt: eerst turfvrij, daarna pas kijken naar keurmerken. Twijfel je over een keurmerk? Dan kun je altijd even de Gütezertifikate-Wegweiser van Milieu Centraal checken om te zien wat een keurmerk nou écht betekent.
3. Zie je alleen ‘bio’ of ‘biologisch’? Kijk dan verder dan die term
Biologisch klinkt misschien als de beste keuze, maar betekent dus alleen dat er geen kunstmest is gebruikt en het dat het geschikt is voor biologische landbouw. Het zegt niks over turf of over hoe belastend de rest van de inhoud is. Idealiter ga je dus op zoek naar potgrond die geschikt is voor biologische landbouw én turfvrij is!
INTERESSANT: een lijstje met betere merken potgrond en tuinaarde.
Biologische én turfvrije potgrond (of tuinaarde) is eigenlijk je opdracht
Best bizar eigenlijk: je probeert een betere keuze te maken in het tuincentrum en juist daar word je vooral gestuurd door woorden als ‘bio’ en ‘biologisch’. Terwijl de écht belangrijke informatie vaak ergens klein op de achterkant staat verstopt. Gelukkig is er strengere Europese wetgeving in de maak (september 2026) die dit soort Greenwashing moet aanpakken. Tot die tijd blijft het dus vooral zelf goed opletten. Ons advies? Kijk eerst of potgrond turfvrij is. En is het daarnaast óók nog geschikt voor biologische landbouw? Dan zit je helemaal goed.
Quellen: Radar (20 april 2026), Verbraucherverband. Photo credits: Teona Swift (Pexels).
