In de zomer zie je ze overal: langs bermen, op akkers en langs snelwegen staan grote velden felgeel te bloeien. Het is koolzaad! Een prachtige, zonnige bloem die je misschien vooral kent van het landschap, maar die je dus ook kunt eten. Je zou het niet meteen zeggen, maar koolzaad is familie van broccoli, bloemkool en mosterd. Wildplukexpert Katja Wezel van wilderlust.nl laat zien hoe je van de zaadjes zelf koolzaadmosterd maakt. Perfect voor bij een kaasplankje of borrel.
Koolzaad, een eetbare plant!
Koolzaad is een plant die je bijna niet kunt missen zodra hij bloeit. Vanaf het voorjaar kleuren bermen en akkers felgeel, en die bloei kan – afhankelijk van het weer – doorlopen tot ver in de zomer. Na de bloei verandert de plant langzaam: het frisse groen maakt plaats voor drogere stengels en uiteindelijk rijpen de zaden, die je aan het einde van de zomer kunt oogsten. Koolzaad hoort bij de kruisbloemfamilie en is familie van onder andere broccoli, bloemkool, spruitjes, radijs en mosterd. Dat verklaart meteen die licht pittige, koolachtige geur en smaak. Het is een sterke plant die goed groeit op open, voedselrijke grond en het bovendien ontzettend goed doet langs wegen en akkers.
Behalve dat koolzaad eetbaar is, is het ook een belangrijke plant voor insecten. Het is een echte bijenplant: in het voorjaar laten sommige imkers hun bijen zelfs uit boven bloeiende koolzaadvelden. Grote kans dat je weleens koolzaadhoning hebt geproefd zonder het te weten. En leuk om te weten: niet alleen de bloemen zijn bruikbaar, ook blad, stengel, knoppen en zaden kun je verwerken: van groente tot olie en, jawel, zelfgemaakte mosterd.
Koolzaad herkennen!
Koolzaad herken je aan de vier felgele kroonbladen die samen een open bloem vormen. Kijk je naar het blad, dan zie je dat de bovenste bladeren lancetvormig en stengelomvattend zijn. Kneus je het blad, dan ruikt en smaakt het duidelijk naar kool, een handig herkenningspunt. Koolzaad wordt vaak verward met andere gele kruisbloemigen, zoals gele mosterd, herik en wilde rucola. Dat is logisch, want de bloemen lijken sterk op elkaar. Het verschil zit vooral in het blad: dat ziet er per soort net iets anders uit. Het fijne is: alle gele kruisbloemigen uit de koolfamilie zijn eetbaar. Zie je een plant met vier gele kroonbladen die naar kool ruikt en smaakt? Dan zit je goed. Om het simpel te houden worden deze planten vaak allemaal ‘koolzaad’ genoemd.
Koolzaad plukken: zo doe je het
Voor en tijdens de bloei kun je de bladeren plukken. Die zijn het lekkerst vóór de bloei en kun je gebruiken zoals kool, bijvoorbeeld rauw in een salade of kort gebakken. Tijdens de bloei kun je ongeveer de bovenste 15 centimeter van de stengel plukken, inclusief de dichte knopjes en bloemen. Die kun je bereiden als broccoli (even blancheren) of gebruiken als eetbare decoratie. In het najaar, wanneer de plant niet meer groen of geel is, maar als gedroogde stengels uit de grond steekt, is het tijd om de zaadjes te oogsten. Die zitten in de hauwen: langwerpige zaaddoosjes aan de droge takken. Dat zijn de zaden die je gebruikt om zelf koolzaadmosterd te maken.
Duurzame boodschappentip: kies in de keuken vaker voor koolzaadolie. Die wordt meestal dicht bij huis geproduceerd, heeft een relatief lage milieu-impact én draagt bij aan het behoud van bloeiende koolzaadvelden, wat weer goed is voor de bijenstand.
Koolzaadmosterd maken
Küchengeräte
- glazen pot
- vijzel of blender
- gesteriliseerde potjes met deksel
Zutaten
- 60 g koolzaad raapzaad of een mix van gele kruisbloemigen
- 65 ml Wasser
- 65 ml Apfelessig
- 60 g vloeibare honing
- mespunt zout
Anleitungen
- Meng alle ingrediënten in een glazen pot en laat dit een nacht op kamertemperatuur staan.
- Vijzel of mix het mengsel tot een grove mosterd.
- Schrik niet van de smaak: de mosterd is nu nog scherp en heeft rijpingstijd nodig.
- Doe de mosterd in gesteriliseerde potjes met een goed sluitende deksel. Glazen potten en flessen goed schoonmaken? Giet er eerst kokend water over (vergeet de dop niet) en zet de pot/fles daarna tien minuten in een oven van 100°C.
- Laat de mosterd minimaal 3 weken rijpen op een koele plek.
- Na openen is de mosterd lang houdbaar in de koelkast.
Saubere Spielauswahl
Wildes Sammeln und eigene Rezepte zu kreieren macht richtig Spaß, aber vergiss nicht: Wildes Sammeln ist in den Niederlanden offiziell verboten und wird oft nur geduldet. An manchen Orten gelten strengere Regeln oder es ist wirklich nicht erlaubt. Und auch bestimmte Arten darfst du nicht sammeln. Sammle deshalb immer mit Respekt vor der Natur: Nur für den Eigenbedarf, nimm niemals mehr mit, als du brauchst, und lass genug für Tiere und andere Naturliebhaber übrig. Möchtest du mehr darüber erfahren, worauf du achten solltest? Hier finden Sie einen praktischen Überblick über die Regeln für die Spielauswahl.
Möchten auch Sie mit Katja auf Tour gehen? Besuchen Sie ihre Website wilderlust.nl mit allen Informationen über die Wanderungen und Kurse zur Wildsammlung.
Das könnte Sie auch interessieren
- Siehe auch: kandierte grüne Feigen.
- Siehe auch: Kapern aus Bärlauchsamen.
Photo credits: Wilderlust.
