Al eerder deelden we een fijn lijstje met duurzame theemerken in een zakje. Leuk extraatje: al die merken kiezen bewust voor zakjes van natuurlijke materialen, juist om microplastics te vermijden. Maar wacht eens even. Dat betekent dus ook dat er theemerken zijn die wél plastic gebruiken voor hun theezakjes. Yikes. En ja, dat plastic kan loslaten zodra je er heet water overheen giet. Met als resultaat: microplastics die in je thee terechtkomen. Geen smakelijk idee.
Plastic theezakjes
Oké, je denkt lekker gezond bezig te zijn met een kopje thee. Kruiden in een zakje, heet water, misschien een stukje citroen erbij. Met elke dip, en met elk kopje, krijg je bij sommige theezakjes ook microplastics binnen. Getsiederrie. Dat blijkt uit onderzoek. Zo werd in 2019 gemeten dat één plastic theezakje bij heet water tot ongeveer 11,6 miljard microplastics en 3,1 miljard nanoplastics per kopje kan loslaten, bij een temperatuur van 95 °C. Microplastics zijn al klein, nanoplastics nog kleiner. Recent onderzoek laat zien dat plastic theezakjes bij kokend water miljoenen tot miljarden van deze deeltjes kunnen afgeven en dat ze door menselijke darmcellen kunnen worden opgenomen. Wat dat op de lange termijn betekent, is nog niet duidelijk. Dat ze het lichaam binnenkomen, is wel duidelijk.
Tegelijk plaatsen onderzoekers daar nuance bij. Hans Bouwmeester, universitair hoofddocent Agrotechnologie en Voedingswetenschappen aan Wageningen Universiteit, zegt in de Volkskrant dat we nog te weinig weten over de schadelijke effecten van microplastics. Hoewel de aantallen groot klinken, gaat het om hoeveelheden die nog altijd veel kleiner zijn dan bijvoorbeeld een korrel suiker.
Microplastics in thee: plastic theezakjes herkennen
Grote kans dat je deze zakjes weleens drijvend in je kopje hebt gehad. Plastic theezakjes zijn opvallend vaak de driehoekige varianten die licht glimmen en zacht aanvoelen. Ze zijn soepel, scheuren niet zoals papier en voelen bijna fluweelachtig aan. Dat luxe gevoel is geen toeval. Deze zakjes zijn vaak (deels) gemaakt van PET en nylon, zodat ze stevig blijven en de thee er mooi los in kan bewegen. Ze worden vaak verkocht als premium of luxe, maar juist dit type komt het vaakst terug in onderzoek naar microplastics. Papieren theezakjes voelen matter, stugger en kwetsbaarder aan en gedragen zich ook anders in heet water.
Whut? Microplastics kunnen al in thee zitten vóórdat jij ’m zet
Ook als je geen theezakje gebruikt, ben je er nog niet altijd helemaal. Uit onderzoek blijkt namelijk dat microplastics al tijdens de teelt en verwerking bij thee terecht kunnen komen. Denk aan stofdeeltjes uit de lucht, contact met plastic onderdelen van machines of materialen die onderweg worden gebruikt. Vooral tijdens het verwerken van de blaadjes, zoals bij het rollen en drogen, kunnen die deeltjes meekomen. Je ziet ze niet, je merkt er niets van, maar ze kunnen dus al op de thee zitten nog vóórdat jij de waterkoker aanzet. Meer over microplastics in voeding lees je hier.
Plasticvrije thee(zakjes)
Gelukkig zijn er ook gewoon opties waarbij dit geen rol speelt. Dan kom je al snel uit bij papieren theezakjes of losse thee. Duurzame theemerken zijn daarbij vaak een fijne raadgever, omdat zij duidelijker zijn over de materialen die ze gebruiken. Wel goed om te weten: veel papieren theezakjes zijn niet van puur papier. Ze bestaan vaak uit een combinatie van papier en een dun laagje plastic, soms biologisch afbreekbaar. Dat laagje wordt gebruikt om de papiervezels te sealen, zodat het zakje steviger is en minder snel scheurt in heet water. Een andere mooie oplossing is losse thee in een herbruikbaar thee-ei.
Op zoek naar plasticvrije thee zonder plastics
Tot slot is het goed om te weten dat plastic theezakjes op dit moment gewoon zijn toegestaan. Zolang de gebruikte materialen voldoen aan de Europese en nationale wet- en regelgeving, mogen ze in de schappen blijven liggen. Dat betekent niet automatisch dat ze onveilig zijn, maar het verklaart wel waarom je ze nog tegenkomt. Verschillende theeproducenten geven aan de onderzoeken naar microplastics serieus te nemen en zeggen te kijken naar andere materialen. Tot die tijd helpt het vooral om te weten wat er speelt. Dan kun je zelf bepalen wat je prettig vindt om in je kopje te hangen.
Bronnen: beyondplastics.org, Kassa, sciencedirect.com, Keuringsdienst van Waarde, Radar, Volkskrant. Photo credits: Charlotte May (Pexels).
