In de beautywereld is veel greenwashing en bullshit over anti-aging, maar iets wat écht waar is en wél een probleem vormt: microplastics in verzorgingsproducten. Die worden regelmatig bewust toegevoegd aan producten om ze gladder te maken, beter te laten smeren of een glans te geven. En dat is een probleem: voor de natuur én mogelijk ook voor jouw gezondheid. Smeer, maar smeer microplasticvrij. En dat doe je zo!
Microplastics zijn overal, ook op je make-uptafel
Dagcrème, tandpasta, shampoo, conditioner, zonnebrand, bodylotion, foundation, mascara, lipgloss, scheerschuim, deodorant en zelfs lippenbalsem en babyverzorging: in al deze producten kunnen microplastics zitten. Niet per ongeluk, maar bewust toegevoegd door de producent. Waarom? Soms om het product gladder te maken, of om kleur en glans beter te verdelen. Alleen… dat zie je als consument lang niet altijd terug op de verpakking. Microplastics gaan vaak schuil achter ingewikkelde chemische namen, en het is lang niet altijd duidelijk of een ingrediënt een vorm van plastic is. Namen als polyethylene, acrylates copolymer of polyquaternium zeggen de meeste mensen niets.
Microplastics via verzorgingsproducten binnenkrijgen
De kans dat je cosmetica met microplastics gebruikt of hebt gebruikt, is echt groot. Uit onderzoek van Plastic Soup Foundation blijkt dat maar liefst 87% van de producten van tien populaire cosmeticamerken microplastics bevat. Ook schatten zij dat er in Europa jaarlijks zo’n 3.800 ton microplastics vrijkomt via verzorgingsproducten alleen al. Kortom, we spoelen dagelijks héél veel plasticdeeltjes door het afvoerputje. En dat is nog een understatement. Die microplastics verdwijnen niet, ze blijven rondzwerven. Ze worden nauwelijks uit het afvalwater gefilterd en belanden uiteindelijk in het milieu: in rivieren, oceanen, dieren… en via de voedselketen zitten ze nu ook al in jou. Ze hebben zelfs microplastics aangetroffen in de placenta van zwangere vrouwen. Bij beautyproducten is de kans zelfs groot dat je ze via een shortcut direct binnenkrijgt. Zeker bij tandpasta, lipgloss en smeersels zoals dagcrèmes en foundation lijkt ons dat aannemelijk.
Er zijn steeds meer aanwijzingen dat microplastics schadelijk kunnen zijn voor onze gezondheid. Zo vertelde de directeur van de Plastic Soup Foundation bij het tv-programma Radar (2019) dat deze piepkleine deeltjes mogelijk immuuncellen en longcellen aantasten, wat kan leiden tot ontstekingsreacties en verstoringen in de hormoonhuishouding. Wetenschappers waarschuwen al langer voor dit risico, maar geven ook aan dat er meer onderzoek nodig is om precies vast te stellen wat microplastics in het menselijk lichaam doen.
Wat kun je doen? Tips voor microplasticvrije verzorging!
Oké, van microplastics wil je af. Een onmogelijke taak? Niet helemaal. Want ja, microplastics worden op veel meer manieren verspreid dan alleen via verzorgingsproducten. Denk aan het slijten van autobanden, het wassen van synthetische kleding, je schoenzolen, afbrokkelende visnetten, plastic afval… Je hebt niet op alles invloed. Maar op wat je op je huid smeert? Daar heb je wél een keuze in. En het goede nieuws: je kunt dit dus gewoon voorkomen.
Download de gratis app Beat the Microbead van Plastic Soup Foundation. Je maakt een foto van de ingrediëntenlijst van een product en de app doet de rest. Binnen een paar seconden krijg je een duidelijk oordeel: rood betekent dat het product microplastics bevat, oranje geeft twijfelgevallen aan en groen is veilig: je product is microplasticvrij!
Ook is er het Zero Plastic Inside-keurmerk, een extra herkenningsteken van Plastic Soup Foundation. Alleen merken die gegarandeerd géén microplastics gebruiken, mogen dit label voeren. Maar let op: er zijn ook genoeg merken en producten die wél microplasticvrij zijn, maar dit logo (nog) niet dragen. Het logo is dus een handige leidraad, maar niet de enige graadmeter.
De beste keuze blijft om te gaan voor écht milieuvriendelijke merken. En ja, dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Door alle greenwashing en vage claims zie je soms door de bomen het bos niet meer. Gelukkig zijn er wel een aantal betrouwbare keurmerken die je op weg kunnen helpen. Dit zijn keurmerken die letten op milieu, gezondheid, dierwelzijn en vaak ook op natuurlijke ingrediënten en daarmee sluiten ze microplastics vaak ook indirect uit. Denk aan het EU Ecolabel, COSMOS, Demeter, Nordic Swan Ecolabel, NaTrue en de Natural Cosmetics Standard. Twijfel je over een keurmerk? Check dan keurmerkenwijzer.nl voor cosmetica. Zo voorkom je dat je je laat foppen door een groen ogend, maar inhoudsloos logo.
Voor jou geen microplastics meer in verzorgingsproducten!
Ja, microplastics totaal vermijden is een onmogelijke opgave. Maar als het gaat om je verzorgingsproducten, cosmetica en andere smeersels, kun je dus wél een heel end komen. Laat je niet verleiden door een ogenschijnlijk groene verpakking of een ‘inspirerende’ merknaam of slogan. Doe zelf even iets meer onderzoek: een etiket checken met de BTM-app is zo gepiept. En de volgende keer iets meer uitgeven aan een merk dat een goed keurmerk draagt is ook niet moeilijk. Wij hebben het voorwerk zelfs al wat gedaan. Maar geen stress: maak gewoon eerst op wat je al hebt, want weggooien is ook zonde. En microplastics zijn helaas al ‘everywhere’. Begin als een beautyproduct op is met een schone lei en kies voor een beter alternatief!
Bronnen: National Library of Medicine, Science Direct, Plastic Soup Foundation, Beat the Microbead, Radar. Photo credits: Karolina Grabowska, Pexels (links), Mariam Antadze, Pexels (rechts).
