Tijdens de herfst en winter snuiten we heel wat af. Het lijkt misschien maar een onschuldig papiertje dat je in de prullenbak gooit, maar als je bedenkt dat we jaarlijks gemiddeld zo’n twaalfhonderd keer onze neus snuiten, stapelt de afvalberg flink op. Omdat gebruikte zakdoekjes bij het restafval horen, verdwijnen er daardoor elk jaar alleen al in Nederland miljoenen zakdoekjes die niet gerecycled kunnen worden. Ai, kan dat ook duurzamer? We zochten het uit!
Wegwerp of herbruikbare zakdoeken?
Als het buiten kouder wordt en het tijd is om zakdoekjes in te slaan, heb je de keuze: ga je voor papieren zakdoekjes of voor herbruikbare zakdoeken? Stoffen zakdoeken zijn vaak zachter voor je neus, maar papieren zakdoekjes worden als hygiënischer gezien. Een herbruikbare zakdoek lijkt duurzamer dan papieren zakdoekjes, maar is dat eigenlijk wel zo? Bij het tv-programma Kassa kwamen ze tot de conclusie dat een katoenen zakdoek pas duurzamer is dan papieren zakdoekjes als je hem minstens 9,5 jaar gebruikt. Dat komt vooral doordat de productie van katoen veel energie kost. Over de productie van katoen schreven we al eerder uitgebreid in dit artikel. Elk jaar een nieuwe lading stoffen zakdoekjes inslaan omdat het zo lekker ‘zero waste’ lijkt, is dus allesbehalve duurzaam. Maar een stoffen zakdoek die decennia meegaat, kan wél een duurzame keuze zijn. Wil je graag nieuwe stoffen zakdoeken kopen, kies dan het liefst voor biologisch katoen. Of maak ze zelf van oude stofresten.
Zero waste stoffen zakdoeken
Als je het liefst een stoffen zakdoek gebruikt, kun je die heel makkelijk zelf maken van oude stofresten. Dat bespaart een hoop water en energie die anders nodig zijn voor het maken van nieuwe katoenen stof. Gebruik hiervoor het liefst stoffen van 100% katoen: zo komen er geen microplastics vrij tijdens het wassen of snuiten. (Meer tips voor een microplastivrijer leven vind je hier.) Ook is het geen probleem om zakdoeken op 60 graden te wassen, dat is wel zo hygiënisch. Je kunt bijvoorbeeld eenvoudig zelf zakdoeken knippen uit een oud katoenen T-shirt of hoeslaken. Het voordeel van dit soort stof is dat je hiervoor geen naaimachine nodig hebt en het lekker zacht is. Wil je nettere zakdoeken, dan kun je ze natuurlijk ook zelf met de naaimachine maken, bijvoorbeeld van een oud katoenen overhemd of dekbedovertrek. Dit soort stoffen zijn meestal wat dikker en steviger.
De duurzaamste zakdoeken maak je zelf van oude katoenen stofresten. Toch liever papier? Dan zijn zakdoekjes van gerecycled papier een duurzame keuze.
Duurzame papieren zakdoekjes
Als je toch liever papieren zakdoekjes wilt gebruiken, snappen we dat helemaal. Gelukkig kun je die ook duurzamer kiezen. Papieren zakdoekjes worden meestal gemaakt van houtpulp. Dat klinkt natuurlijk, maar er worden vaak ook wat chemicaliën aan de houtpulp toegevoegd om het papier zachter te maken. Het goede nieuws: er worden tegenwoordig veel minder schadelijke stoffen gebruikt dan vroeger. Chloorhoudende bleekmiddelen worden vrijwel niet meer gebruikt. Wil je papieren zakdoekjes duurzamer kiezen, dan is het minste waar je op kunt letten dat het hout uit duurzaam beheerde bossen komt. Dit herken je aan het FSC– of PEFC-keurmerk. Een andere duurzamere optie zijn zakdoekjes van bamboe, die je bijvoorbeeld online vindt bij Big Green Smile. Bamboe groeit snel en heeft relatief weinig water nodig.
Daarnaast bestaan er zakdoekjes van gerecycled papier. Daarvoor is geen nieuw hout (of bamboe) nodig. Vroeger hadden zakdoekjes van gerecycled papier ‘natsterkteverbeteraars’ nodig om ze stevig te houden. Natsterkteverbeteraars zijn synthetische stoffen die papier sterker maken wanneer het nat wordt. Deze stoffen zijn niet milieuvriendelijk en kunnen de composteerbaarheid van papier verminderen. Gelukkig zijn er inmiddels zakdoekjes van gerecycled papier zonder zulke toevoegingen die prima snuiten. Wil je zeker weten dat je geen natsterkteverbeteraars in huis haalt, kies dan voor zakdoekjes met het Blauer Engel-keurmerk. Dit keurmerk krijgen alleen zakdoekjes die voor 100% uit gerecyclede vezels bestaan en aan strenge eisen voor chemicaliën in het productieproces voldoen. Zakdoekjes van gerecycled papier zijn de meest duurzame keuze, maar helaas niet in elke supermarkt of drogist verkrijgbaar. Je vindt ze wel bij Ekoplaza of online.
Nog een duurzame tip: gebruik thuis liever een doos met tissues dan losse pakjes zakdoekjes. Tissues zijn dunner én je bespaart de plastic verpakking. Bamboe tissues vind je bij The Good Roll of Big Green Smile, en tissues van gerecycled papier bij Ekoplaza of online.
Duurzame zakdoekjes kiezen
Of je nu gaat voor een stoffen of papieren zakdoek: in beide gevallen kun je duurzamere keuzes maken. De stoffen zakdoek kun je zelf maken van oude stofresten. Wil je toch graag nieuwe stoffen zakdoeken gebruiken, kies dan voor biologisch katoen en zorg dat je ze minstens tien jaar gebruikt. Vind je papieren zakdoekjes toch fijner of hygiënischer? Kies dan het liefst voor zakdoekjes van 100% gerecycled papier met een betrouwbaar keurmerk. Andere duurzamere opties zijn zakdoekjes van bamboe of van hout uit duurzaam beheerde bossen. Het maakt de snotneus misschien niet beter, maar je houdt er in ieder geval wél een beter geweten aan over. Beterschap!
Meer duurzame tips van thegreenlist.nl
- Dit wil je waarschijnlijk niet hergebruiken, maar kun je gelukkig wel duurzamer kiezen: wc-papier.
- Nog meer papier: zo pak je cadeaus duurzamer in.
- Zelf oud papier hergebruiken: maak een vlaggenslinger van oud papier.
Bronnen: Kassa, Milieu Centraal, Trouw, de Volkskrant, Greenpeace. Photo credtis: hoofdbeeld links: Karola G (Pexels), midden: Vitalina (Pexels), rechts: Pixel Rich (Unsplash), katoenen zakdoeken van stofrresten: Kirsten Schoner, vrouw met zakdoekje: Karola G (Pexels).
