Je springt op een warme dag een meertje in en pas daarna zie je het: groen water, een vreemde waas of dikke drijvende prut langs de kant. Shit! Grote kans dat er blauwalg in het water zit. Vooral in de zomer duikt – goeie woordspeling – blauwalg steeds vaker op in Nederland. Niet alleen vervelend, maar ook gewoon ongezond. Hoe ontstaat het eigenlijk? En is er reden voor paniek als je er toch in hebt gezwommen?
Hoe ontstaat blauwalg eigenlijk?
Blauwalg groeit vooral in stilstaand of langzaam stromend water waar veel voedingsstoffen in zitten. Dat zijn stoffen waar planten en algen van groeien, zoals stikstof en fosfaat. Een beetje daarvan is normaal, maar in Nederland komt er op sommige plekken simpelweg te veel in het water terecht. Eerder schreven we bijvoorbeeld ook over hondendrollen die voor een stikstofprobleem zorgen. Dat teveel aan stikstof gebeurt bijvoorbeeld doordat mest uit de intensieve landbouw via regenwater van akkers en weilanden naar sloten en plassen spoelt. Zie het een beetje als plantenvoeding. Hoe meer stikstof en fosfaat er in het water zitten, hoe harder blauwalg kan groeien. En dat gaat soms razendsnel.
OOK INTERESSANT: waarom anti-vlooienmiddelen voor huisdieren ook in het water komen en schadelijk is.
Gooi daar een paar warme zomerdagen bovenop en je hebt de perfecte cocktail. Door hogere temperaturen warmt ondiep water sneller op en krijgt blauwalg vrij spel. Het gevolg: een groenige soep, drijvende vlokken en soms een muffe, rottige geur. En ja, blauwalg veroorzaakt óók problemen onder water. Als de alg massaal groeit en daarna weer afsterft, kost het afbraakproces veel zuurstof. Daardoor blijft er minder zuurstof over voor vissen en andere waterdieren. Vooral op warme dagen kan dat misgaan. Soms met vissterfte tot gevolg.
Wat is blauwalg?
Blauwalg klinkt als een soort alg, maar officieel is het een bacterie. Een bacterie die zich razendsnel kan vermenigvuldigen in warm en voedselrijk water.
Is het erg als je in blauwalg zwemt?
Een klein stukje zwemmen in water met blauwalg is meestal niet meteen gevaarlijk, maar prettig is anders. Sommige mensen merken er nauwelijks iets van, anderen krijgen last van huidirritatie, jeuk, rode ogen of milde buikklachten zoals misselijkheid of diarree. Vooral kinderen en honden zijn extra gevoelig, omdat zij makkelijker water binnenkrijgen. Honden kunnen er soms wel echt ziek van worden. Heb je gezwommen in water waar achteraf blauwalg in blijkt te zitten? Spoel jezelf dan goed af met schoon water en houd vooral even in de gaten hoe je je voelt. Gaan klachten niet vanzelf over of word je echt ziek, neem dan contact op met de huisarts. En is je hond na het zwemmen sloom, misselijk of gaat hij overgeven? Bel dan meteen de dierenarts!
Twijfel je of ergens blauwalg zit? Check dan vooraf even zwemwater.nl of download de zwemwaterapp. Vooral na warm weer is dat geen overbodige luxe. Soms ziet een meertje er namelijk prima uit, terwijl er toch een waarschuwing geldt.
Blauwalg wordt steeds normaler, en dat is best zorgelijk
Blauwalg is dus niet zomaar een vies laagje op het water. Het is ook een signaal dat onze sloten en plassen uit balans raken door milieuvervuiling en warmere zomers. En omdat hete periodes steeds vaker voorkomen, verwachten experts dat blauwalg ook vaker gaat opduiken. Extra reden dus om vóór een duik even de waterkwaliteit te checken. Scheelt je hopelijk een jeukende huid, buikpijn of een verpeste stranddag.
Bronnen: Rijkswaterstaat, nieuwsbrief Follow the Money (door Ties Joosten op 2/9/24).
