Steeds meer mensen hangen een bijenhotel op in de tuin of op het balkon. Een superidee natuurlijk, maar zonder bloemen hebben bijen er weinig aan. Gelukkig zijn er planten waar bijen, vlinders en andere insecten dol op zijn. We presenteren je op een dienblaadje: de top tien bijvriendelijke planten. Dat wordt smullen! Spoiler: grote kans dat veel van deze bloemen spontaan komen aanwaaien!
Waarom bloemen zo belangrijk zijn voor bijen en andere insecten
Bijen hebben het lastig. Door bestrijdingsmiddelen, minder bloemen en steeds meer stenen tuinen is er simpelweg minder voedsel te vinden. En dat merken we niet alleen aan de bijen. Ook vlinders, zweefvliegen en andere bestuivers komen steeds minder voor. Best zorgelijk, want juist zij zorgen voor de bestuiving van een groot deel van onze planten en gewassen. Zonder bijen, geen voedsel! Een bijenhotel ophangen is daarom een mooi begin, maar zonder bloemen in de buurt hebben bijen nog steeds weinig te eten. De truc zit ’m dus in de combinatie: een plek om te nestelen én genoeg nectar en stuifmeel. Inheemse (biologische!) planten zijn daarvoor vaak de beste keuze. Die horen hier van nature thuis en onze insecten zijn er al duizenden jaren op afgestemd. Veel bijen en andere bestuivers herkennen deze bloemen meteen als voedselbron en kunnen goed bij de nectar en het stuifmeel. Zaai of plant ze in de buurt van je bijenhotel, dan help je bestuivers echt een handje!
OOK INTERESSANT: alles over gifvrije planten!
Tien favoriete bijvriendelijke planten van bijen en andere insecten
Welke bloemen vinden bijen nu echt aantrekkelijk? Daar is gelukkig onderzoek naar gedaan. De Nederlandse organisatie BeeGrateful analyseerde duizenden waarnemingen van bestuivende insecten op verschillende planten. Zo ontstaat een mooi beeld van planten en bloemen waar bijen, vlinders en andere insecten keer op keer op afkomen. Het leuke is dat veel van deze bijvriendelijke planten gewoon in onze tuinen kunnen groeien en vaak ook nog eens inheems zijn. Zaai of plant een paar van deze soorten in de buurt van je bijenhotel en je maakt van je tuin of balkon al snel een klein insectenrestaurant.
- Witte klaver: een lage plant met witte bolvormige bloemetjes die je vaak in grasvelden en gazons ziet. Juist omdat hij zo gewoon oogt, wordt hij vaak onderschat. Voor bijen is witte klaver een heel fijn en makkelijk bereikbaar maaltje.
- Rode klaver: een iets hogere klaversoort met roze tot roodpaarse bloemhoofdjes. Deze bijvriendelijke plant staat mooi in een wat wildere tuin en doet het goed in bloemrijke borders. Vooral hommels zijn er gek op.
- Boterbloem: een vrolijke gele bloem die glanst alsof er een laagje lak op zit. Je ziet hem veel in weilanden en bermen. Een fijne plant voor insecten én goed om wat meer kleur en speelsheid in je tuin te brengen.
- Madeliefje: een klein, wit bloemetje met een geel hart dat bijna iedereen kent van grasvelden en bermen. Bescheiden, maar zeker niet onbelangrijk. Juist die vroege en toegankelijke bloei maakt hem waardevol voor insecten.
- Paardenbloem: felgeel, onverwoestbaar en vaak onterecht weggezet als ongewenst. Terwijl dit voor veel bijen juist een van de eerste en belangrijkste voedselbronnen van het jaar is. Laat deze bijvriendelijke bloem dus vooral lekker staan.
- Knoopkruid: een inheemse bloem met paarsroze, een beetje stekelige bloemen die in de zomer veel insecten trekken. Hij oogt lekker wild en natuurlijk. In een zonnige tuin is dit echt een topper voor bijen en vlinders.
- Fluitenkruid: een luchtige plant met witte schermbloemen die je in het voorjaar veel langs wegen en slootkanten ziet. Hij geeft je tuin meteen een losse, natuurlijke uitstraling. Ook allerlei kleine bestuivers weten hem goed te vinden.
- Gewone rolklaver: een lage plant met kleine gele bloemetjes die wat weghebben van mini-erwtjesbloemen. Heel geschikt voor een zonnige plek en ook mooi in een wilder stukje gazon. Bijen komen er graag op af.
- Akkerdistel: een stevige plant met paarsroze bloemen die boven andere planten uitsteekt. Misschien niet de meest aaibare soort, maar wel een heel waardevolle voor bestuivers. Zeker vlinders en bijen maken er graag gebruik van.
- Jakobskruiskruid: een opvallende plant met trossen heldergele bloemen. Hij trekt veel insecten aan en zorgt voor leven in de tuin. Wel eentje voor een wat ruiger, natuurlijk hoekje.
Links: fluitenkruid, rechts: een mooie mix van madelief en rode klaver. En het veld met wilde bloemen is waarschijnlijk de volle kaart van deze inheemse bloemenbingo.
Laat de natuur ook een beetje haar gang gaan
De wijze les wederom: doe minder in je tuin. Haal sommige spontane bloeiers niet meteen weg. Bijvriendelijke planten zoals paardenbloem, klaver of madeliefje worden vaak ‘onkruid’ genoemd, maar voor bijen, vlinders en andere insecten zijn ze juist ontzettend waardevol. En ze geven prachtige bloemen, dus waarom zou je ze eruit trekken? Het zijn inheemse planten die hier al eeuwen groeien en waar veel insecten op vertrouwen voor nectar en stuifmeel. Wil je zelf een handje helpen? In april kun je op veel plekken in Nederland gratis inheems bloemzaad ophalen bij een uitgiftepunt van de Voedselbank voor bijen en ook de Zadenbibliotheek is het checken waard. Daarmee maak je heel makkelijk een klein stukje tuin, balkon of gevel groener én aantrekkelijker voor bestuivers. Succes met je bijvriendelijke tuin! You got this!
Bronnen: Weekblad Ouder-Amstel. Photo credits: Diana, Pexels (hoofdbeeld). Overig: Griffin Wooldridge, Pexels (fluitenkruid), Hendrikas Mackevicius, Pexels (madelief en klaver), Francesco Ungaro, Pexels (veld met bloemen).
