We kregen een interessante reactie naar aanleiding van één van onze video’s. Saskia redde eieren die verspild dreigden te worden, maar kreeg vervolgens reacties van volgers die erop wezen dat de eieren niet biologisch waren en ook geen topscore kregen op dierenwelzijn. Terecht punt of niet? Wij snappen de discussie wel. Want wat weegt zwaarder: zo duurzaam mogelijk boodschappen doen of voorkomen dat goed eten in de vuilnisbak belandt? Iedereen maakt daarin uiteindelijk zijn eigen afweging, maar wij hebben daar natuurlijk wel een mening over.
Eten redden of duurzaam inkopen?
De discussie ging dit keer over een doosje eieren, maar eigenlijk gaat deze lezersvraag over iets veel groters. Wat doe je als een product misschien niet de meest duurzame keuze is, maar anders weggegooid dreigt te worden? Loop een willekeurige supermarkt binnen en de kans is groot dat de verspil-me-niet-hoek vol ligt met afgeprijsde producten. Niet-biologische groenten en fruit, witbrood, zuivel of kant-en-klaar maaltijden die nog prima eetbaar zijn. Wat kies je dan? Ga je voor de biologische variant of red je liever een product dat anders in de afvalbak belandt? Wij vinden dat een interessante vraag, omdat er eigenlijk twee duurzame doelen tegenover elkaar staan. Aan de ene kant wil je kiezen voor producten die beter zijn voor natuur, milieu en dierenwelzijn. Aan de andere kant wil je voorkomen dat voedsel waarvoor al grondstoffen, water, energie en transport zijn gebruikt alsnog wordt weggegooid.
Waarom wij voedselverspilling zwaar laten meewegen
We zouden liegen als we zouden zeggen dat geld helemaal geen rol speelt. Een product met een verspil-me-niet-sticker scheelt flink. En dat vinden wij juist zo mooi eraan. Hiermee wordt een duurzame keuze ook haalbaar voor mensen met een kleinere portemonnee. Maar dat is niet de enige reden dat we graag even neuzen in de verspil-me-niet-hoek of een bestelling plaatsen bij Foodello of Too Good To Go. Er komt behoorlijk wat kijken bij het produceren van ons eten. Zonde om het dan zomaar weg te gooien, joh! Boeren hebben grond nodig, gewassen hebben water nodig, producten moeten worden geoogst, verpakt en vervoerd. Als voedsel vervolgens wordt weggegooid terwijl het nog prima eetbaar is, dan zijn al die inspanningen eigenlijk voor niets geweest.
OOK INTERESSANT: groente en fruit redden bij Veggiebox.
Volgens Milieu Centraal gooien we in Nederland jaarlijks nog altijd zo’n 25 kilo voedsel per persoon weg. Dat is minder dan een paar jaar geleden, wat natuurlijk goed nieuws is. Maar als je bedenkt dat het gaat om eten dat vaak nog prima eetbaar was, blijft het een indrukwekkende hoeveelheid. Daarom vinden wij voedsel redden een duurzame keuze. Niet per se duurzamer dan biologisch, maar wel een keuze waarmee je óók iets goeds doet.
Duurzaam is meer dan alleen biologisch
En om het nog iets ingewikkelder te maken: biologisch is niet de enige manier waarop een product duurzamer kan zijn. Begrijp ons niet verkeerd, wij zijn fan van biologisch. Maar er zijn ook boeren en producenten zonder biologisch keurmerk die goede stappen zetten. Bijvoorbeeld door minder bestrijdingsmiddelen te gebruiken, meer ruimte te maken voor biodiversiteit of door te werken aan een gezondere bodem. Daarnaast bestaan er keurmerken die zich richten op een specifiek onderdeel van duurzaamheid. Denk aan Fairtrade, dat zich inzet voor een eerlijkere beloning van boeren en producenten. Of RSPO, dat strengere eisen stelt aan de productie van palmolie. Ook zijn er bedrijven die bezig zijn met de overstap naar biologisch, maar het keurmerk nog niet mogen voeren omdat zo’n omschakeling jaren kan duren. Daarom kijken wij liever naar het hele verhaal achter een product dan naar één aspect alleen. Biologisch is vaak een heel goede keuze, maar niet automatisch de enige duurzame keuze.
Duurzaamheid is geen wedstrijd
Tegelijkertijd vinden we het belangrijk om niet in zwart-wit te denken. We snappen heel goed waarom mensen bewust voor biologisch kiezen. Dat heeft vaak te maken met dierenwelzijn, minder chemische bestrijdingsmiddelen en meer aandacht van boeren voor natuur en biodiversiteit. Dat zijn overwegingen die wij óók belangrijk vinden. Sterker nog, als we de keuze hebben, kiezen wij zelf ook graag voor biologisch. Helemaal mooi is het als je niet hoeft te kiezen. Soms ligt er ook biologisch voedsel in de verspil-me-niet-hoek of kun je een Too Good To Go-box scoren bij Ekoplaza. Dan heb je gewoon geluk, maar bij boodschappen redden is het aanbod nooit op voorhand te voorspellen.
Daarnaast vinden we het niet bijzonder motiverend om steeds te horen waarom een keuze niet goed genoeg is. Duurzamer leven is voor veel mensen al ingewikkeld genoeg. Natuurlijk mogen we kritisch zijn en het gesprek voeren over betere keuzes. Maar als iemand voedsel redt dat anders in de afvalbak zou belanden, dan vinden wij dat vooral iets positiefs. Liever honderd mensen die af en toe een stap in de goede richting zetten dan tien mensen die alles perfect doen!
Bronnen: milieucentraal.nl. Photo credits: Angela de Vlaming.
