Het verschil tussen natuurlijke verzorging en duurzame verzorging

Duurzame verzorging: waarom de claim ‘natuurlijk’ niet altijd wat zegt

Huh, is natuurlijke verzorging niet altijd de duurzaamste keuze? Waarop moet je dan letten om er zeker van te zijn dat je smeersels een milieuvriendelijke keuze zijn? Samen met Paulien van der Geest van Milieu Centraal duik ik in de wereld van cosmetica om te ontdekken hoe je ook onder de douche en voor de spiegel een milieuvriendelijke keuze kunt maken. Dit moet je weten over duurzame verzorging.

‘Ik gebruik alleen maar natuurlijke verzorgingsproducten’

‘Vegan is duurzaam!’ of ‘Jammer van de plastic verpakking’. Als je op Instagram blogt en vlogt over duurzaamheid, dan krijg je regelmatig vragen en opmerkingen. Zo ook over verzorgingsproducten. En je raadt het al: alle bovenstaande opmerkingen hoeven helemaal niets te zeggen over duurzaamheid van je smeersel. Samen met Paulien van der Geest van Milieu Centraal probeer ik dit lastige onderwerp te ontrafelen zodat je ook hier voortaan een duurzamere keuze kunt maken.

Natuurlijke verzorging niet duurzaam?

Honderd procent natuurlijke verzorging zegt alleen maar: alle ingrediënten hebben een natuurlijke herkomst: van planten, dieren of mineralen. Als een verzorgingsproduct niet (helemaal) natuurlijk is, dan betekent dat dat er synthetische, dus door de mens gemaakte stoffen, zijn toegevoegd. Vaak is de basis van een synthetische stof, vaak is dat aardolie. Paulien van Milieu Centraal: ‘Veel mensen vinden het een prettig idee om een natuurlijk product op de huid te smeren. Ze denken vaak ook dat dit duurzaam is. Maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Voor het verbouwen van natuurlijke ingrediënten is vaak landbouwgrond nodig en landbouwgrond is schaars. Misschien zijn er wel bossen en oerwouden gekapt of zijn er veel kunstmest en bestrijdingsmiddelen gebruikt bij de teelt van die grondstof. Dat zijn allemaal zaken die niet milieuvriendelijk zijn. Dus kiezen voor natuurlijke verzorging kan, maar hoeft geen, duurzame keuzes te zijn.’

Natuurlijke verzorging niet per se beter voor de huid?

Veel volgers kiezen ook graag natuurlijke verzorgingsproducten omdat ze menen dat ze hiermee de kans op huidirritatie verkleinen. Maar ook dat argument veegt een dermatoloog in Trouw van tafel: ‘Er zijn genoeg natuurlijke producten die irritatie kunnen veroorzaken’. Deze dermatoloog reageert op het argument dat sommige mensen aluminium-zout in deodorant willen vermijden. Hij vindt dit overdreven en over alternatieven zegt hij: ‘Je kunt net zo goed irritatie krijgen van aloe vera als het veel besproken aluminium-zout dat in deo’s zit.’ Kortom, de wereld van cosmetica is niet zo zwart-wit. Niet alle chemische ingrediënten zijn slecht en niet alle natuurlijke ingrediënten zijn goed voor de huid. Paulien: ‘Ik snap dat dit voor consumenten enorm verwarrend kan zijn.’

De gratis apps die ik standaard op mijn telefoon heb staan: Beat the Microbead, Clean Beauty, Think Dirty. Deze apps helpen mij bij het vinden van duurzame verzorging.

Hoe vind je dan wel duurzame(re) verzorging en cosmetica?

En toch kun je shampoo, dagcrème, make up en andere smeersels duurzamer kiezen zonder dat je hoeft af te studeren op de ingrediëntenlijst. Paulien van Milieu Centraal en ik bundelen onze tips:

  • Begin door vanaf nu al je verzorgingsproducten en cosmetica microplasticsvrij te kopen. Een goede leidraad is de gratis app van The Plastic Soup Foundation: Beat the Microbead. Je scant de ingrediëntenlijst van een product en de app doet het researchwerk voor je. Binnen enkele minuten zie je of er microplastics in producten zitten. Het is echt de moeite waard om hier meteen mee te beginnen. Microplastics zijn een groot milieuprobleem en mogelijk hebben ze ook effect op onze gezondheid sinds ze onlangs hebben ontdekt dat wij mensen microplastics in ons bloed hebben. En helaas komen microplastics in heel veel producten nog steeds voor
  • Koop beautyproducten met een keurmerk. Een aantal mooie keurmerken om naar uit te kijken zijn EU Ecolabel, Cosmos, Demeter, Nordic Swan Ecolabel, Natural Cosmetics Standard en NaTrue. Het voordeel van deze keurmerken is dat ze ook microplastics indirect uitsluiten aangezien zij staan voor duurzame, natuurlijke verzorgingsproducten. Kom je een keurmerk tegen dat je niet direct herkent? Een overzicht van alle handige keurmerken vind je in de Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal.
  • Wil je toch dieper in de ingrediëntenlijst duiken, dan zijn de gratis apps Clean Beauty en Think Dirty handig om te downloaden. Ook deze werken hetzelfde als de microplastics-app Beat the Microbead. Je scant de ingrediëntenlijst en je krijgt vervolgens een lijst met waarschuwingen als er discutabele stofjes zijn aangetroffen.
  • In veel beautyproducten zit palmolie. De meningen over palmolie zijn sterk verdeeld. Er zijn veel misstanden in de palmolie-industrie, maar het ingrediënt boycotten is geen duurzame keuze. Voor alternatieven zoals soja-, zonnebloem-, kokosolie of sheaboter zijn vaak veel meer landbouwgrond nodig (soms wel vijf tot tien keer meer land). En ook in andere plantaardige oliebedrijven kan van alles mis zijn, alleen hoor je daar niet altijd wat over. Het beste kun je kiezen voor duurzame(re) palmolie met een RSPO-keurmerk. Je kunt dit herkennen aan een logo op de verpakking.
  • Gebruik geen producten met drijfgassen zoals haarlak, droogshampoo en deodorant sprays. Drijfgassen uit cosmetica dragen bij aan vijf tot tien procent van alle VOS (Vluchtige Organische Stoffen). Dat zijn stoffen die zorgen voor smogvorming. Bekijk dit uitebreide artikel met tips waarop je kunt letten bij het duurzamer kiezen van deodorant.
  • Zie je een product met een vegan keurmerk, dan weet je dat het geen dierlijke ingrediënten bevat, dat het product en de ingrediënten niet getest zijn op dieren en dat er geen dieren zijn gebruikt bij het vervaardigen of distribueren van het product. Een vegan keurmerk zegt niets over of een product milieuvriendelijk is geproduceerd. Paulien van Milieu Centraal: ‘Dierproeven op cosmetica zijn in Nederland sinds 1995 verboden en in Europa sinds 2004. Vanaf 2013 geldt er bovendien een handelsverbod voor (ingrediënten van) cosmetica waarvoor recent dierproeven zijn gedaan – ook als dat elders in de wereld is gebeurd. Hiermee is een einde gekomen aan vrijwel alle dierproeven voor cosmetica.’
  • Ook cruelty free is een claim die weinig zegt. Paulien: ‘Dierproeven op cosmetica zijn in Nederland sinds 1995 verboden en in Europa sinds 2004. Vanaf 2013 geldt er bovendien een handelsverbod voor (ingrediënten van) cosmetica waarvoor recent dierproeven zijn gedaan – ook als dat elders in de wereld is gebeurd. Hiermee is een einde gekomen aan vrijwel alle dierproeven voor cosmetica.’
  • Wees zuinig met producten waar veel oplosmiddelen inzitten, zoals: nagellak, nagellak remover, parfum en aftershave. Ook deze producten dragen bij aan smogvorming.
  • Kies ook je zonnebrand bewuster. In zonnebrand zitten stofjes die het waterleven kunnen aantasten en te vaak bevatten ze helaas ook microplastics. Bekijk dit uitgebreide artikel met tips waarop je kunt letten bij zonnebrand.
  • Misschien wel de belangrijkste tip komt van Paulien: gebruik niet meer dan nodig. Kun je wel wat bewaartips gebruiken? Bekijk dan dit lijstje met handige tips.
  • Staar je niet blind op de verpakking als je op zoek bent naar een milieuvriendelijke keuze. Babette Porcelijn heeft in haar boek De Verborgen Impact uitgerekend dat verpakkingen relatief een lage impactmaker is: slechts 10 procent van de totale impact van een product. Daarnaast heeft een verpakking vaak ook een aantal positieve eigenschappen omdat ze producten beschermen en weggooien voorkomen wordt. Ook is het niet zo dat glas en papier per se duurzamere verpakkingsmaterialen zijn dan plastic. Gerecycled plastic dat goed recyclebaar is een uitstekende duurzame keuze.

Duurzame verzorging gaat verder dan natuurlijke verzorging

Samenvattend, duurzame verzorging gaat verder dan natuurlijke verzorging. Het klopt dat duurzame verzorgingsproducten die milieubewust produceren vaak natuurlijke verzorgingsproducten zijn. Maar niet alle natuurlijke verzorgingsproducten zijn duurzaam. In de beauty-industrie is helaas veel greenwashing door bedrijven die graag meeliften op duurzame claims. Door te kiezen voor verzorgingsproducten met duurzame keurmerken, zonder microplastics (te checken via de app Beat the Microbead) en door spaarzaam om te gaan met je producten, heb je al een hele goede stap gezet.

Paulien van der Geest Milieu Centraal

Over Paulien

Paulien van der Geest werkt bij onafhankelijke voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal: ‘Zelf wil ik graag duurzamer leven. Maar hoe doe je dat precies? Soms lees je tegenstrijdige adviezen. Daarom ben ik blij om bij een organisatie te werken die op een rijtje zet wat je zelf kunt doen.’

Meer duurzame tips van thegreenlist.nl

Photo credits hoofdbeeld: Monstera (Pexels).

Share

Saskia Sampimon-Versneij

Saskia Sampimon-Versneij

Oprichter van thegreenlist.nl, het lifestyle magazine voor mensen die groener willen leven. Samen met mijn mijn gezin onderzoek ik hoe we duurzamer kunnen leven. Mijn zoektocht kun je dagelijks volgen op Instagram: @thegreenlist.nl.
Saskia Sampimon-Versneij

Saskia Sampimon-Versneij

Oprichter van thegreenlist.nl, het lifestyle magazine voor mensen die groener willen leven. Samen met mijn mijn gezin onderzoek ik hoe we duurzamer kunnen leven. Mijn zoektocht kun je dagelijks volgen op Instagram: @thegreenlist.nl.

gerelateerde artikelen

Heb je een vraag of een leuke duurzame tip?

Neem gerust contact met me op!

Stuur me gerust een e-mail of DM op Instagram.
Via deze kanalen kun je mij volgen of in contact met mij komen:

Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief

Ontvang meer duurzame inspiratie, groene tips en exclusieve aanbiedingen rechtstreeks in je inbox

VOLG @THEGREENLIST.NL

Dit artikel bevat mogelijk affiliate linkjes. Dit betekent dat ik een kleine commissie ontvang als je via mijn link iets koopt, meestal is tussen de 3% en 10% . Een win-win situatie dus: jij als consument krijgt een directe link naar mooie duurzame producten én je steunt met je aankoop thegreenlist.nl. Ik link uiteraard alleen naar producten en sites waar ik fan van ben en naar producten waar ik positieve ervaringen mee heb of op mijn verlanglijstje heb staan.

Abonneren je op de nieuwsbrief

Wil je geen artikelen en nieuwtjes missen van thegreenlist.nl, een kijkje achter de schermen krijgen en altijd op de hoogte blijven van groene voordeeltjes en winacties? Schrijf je dan in voor mijn maandelijkse nieuwsbrief: