Een houten snijplank is zo’n keukending dat je elke dag gebruikt, maar waar je ook niet vaak naar omkijkt. Tot hij krom trekt of muf gaat ruiken. Zonde, want met een beetje aandacht gaat zo’n plank járen mee. Wij doken in het onderhoud van de houten snijplank en ook in die ene praktische vraag: kun je een houten snijplank gebruiken voor kip? Het korte antwoord is ‘ja’.
Duurzame snijplank kiezen, ook dan kom je uit bij houten snijplank
In de keuken kom je grofweg drie soorten snijplanken tegen: plastic, bamboe en hout. Plastic snijplanken waren vooral in de jaren negentig niet weg te denken. Grote kans dat je er bij je (groot)ouders nog eentje spot. Inmiddels zijn ze een stuk minder populair. Niet alleen omdat ze snel diepe snijgroeven krijgen, maar ook omdat inmiddels bekend is dat ze microplastics kunnen afgeven. Daar worden we niet heel vrolijk van. Bamboe wordt vaak genoemd als duurzamer alternatief. Het groeit snel, is sterk en ziet er strak uit. Maar bamboe is ook keihard en bestaat meestal uit verlijmde stroken. Daardoor worden je messen er sneller bot op dan op hout. Ai, dat is natuurlijk ook niet de bedoeling.
Houten snijplanken blijven daarom favoriet. De meeste zijn gemaakt van beuken, esdoorn of eiken. Beuken en esdoorn zie je vaak bij de betaalbaardere planken: stevig, fijn van structuur en prima voor dagelijks gebruik. Eiken en walnoot zitten vaker in het duurdere segment. Die zijn harder, zwaarder en zien er vaak net wat luxer uit. Wat betreft duurzaamheid zit het verschil vooral in herkomst. Hout uit Europa, zoals beuk of eik, legt minder kilometers af dan exotische houtsoorten en is daardoor meestal een betere keuze. Zeker als het hout FSC-gecertificeerd is, weet je dat het uit verantwoord beheerde bossen komt.
Onderhoud van je houten snijplank
Een houten snijplank kan veel hebben, maar niet alles. Gebruik je ’m dagelijks en doe je verder niets, dan ga je dat merken. De plank kan krom trekken, vooral als hij steeds maar aan één kant nat wordt. Nummer één tip dus: spoel je ’m af? Doe dit niet te vaak, maar maak dan wel altijd de héle plank nat. Hij kan ook muf gaan ruiken doordat vocht, vet en sappen in het hout trekken. En na verloop van tijd ontstaan er scheurtjes. Dat is geen pech en ook geen slechte kwaliteit, maar simpelweg hoe hout werkt. Zonder bescherming zuigt het alles op. Onderhoud is daarom geen luxe, maar gewoon nodig als je wilt dat je snijplank heel blijft en fris ruikt.
Voor het oliën van een houten snijplank kun je speciale onderhoudsproducten kopen, zoals woodolie of woodwax of deze biologische onderhoudsolie van Dille & Kamille. Die zijn gemaakt voor hout dat in contact komt met eten en zijn dus voedselveilig. Maar ook zonder zo’n speciaal product kun je prima uit de voeten. De beste en meest gebruikte optie is minerale olie, ook wel paraffineolie genoemd. Die is geurloos, smaakloos, wordt niet ranzig en is veilig in gebruik. Bovendien is deze olie goedkoop en makkelijk te vinden bij de drogist of apotheek. Dat maakt ’m ideaal voor snijplanken.
Wat je beter niet kunt gebruiken zijn oliën uit je keukenkastje, zoals olijfolie, zonnebloemolie of kokosolie. Die oxideren na verloop van tijd, waardoor je plank plakkerig kan worden en muf gaat ruiken. Zonde, en niet fris. Hoe vaak oliën nodig is, hangt af van hoe intensief je je plank gebruikt. Bij dagelijks gebruik is eens in de twee tot vier weken een goede richtlijn. Gebruik je ’m wekelijks, dan is eens in de zes tot acht weken meestal genoeg. Tip: ziet het hout er dof uit of trekt een druppeltje water meteen in, in plaats van dat het als een mooi bolletje op de plank blijft liggen? Dan weet je eigenlijk al genoeg. Tijd voor olie!
Houten snijplank schoonmaken
Dan nog even over de dagelijkse reiniging van je plankjes. Een houten snijplank schoonmaken hoeft niet ingewikkeld te zijn. In de meeste gevallen is afnemen met een vochtige doek al genoeg. Zit er een luchtje in of voelt de plank wat plakkerig, dan werkt zeezout met een halve citroen verrassend goed. Even inwrijven, kort laten liggen en afspoelen met lauw water. Klaar. Heet water, agressieve schoonmaakmiddelen of schrobben met een harde borstel kun je beter laten. Die drogen het hout uit en halen juist de beschermlaag weg die je zo zorgvuldig hebt opgebouwd. Vertrouw een beetje op het hout en op de olie. Die doen het meeste werk al voor je.
Een houten snijplank hoef je dus minder heftig schoon te maken dan je denkt. Het geheim: zet ‘m goed in de olie!
Een houten snijplank, ook voor kip
Een goed geoliede houten snijplank kun je prima gebruiken voor kip, mits je ’m goed onderhoudt. Door de olie krijgt het hout een beschermlaag, waardoor vocht en rauwe sappen veel minder kans krijgen om diep in de plank te trekken. Dat is precies waarom een goed onderhouden houten snijplank hygiënisch blijft en niet automatisch ‘vies’ wordt. Het hout sluit zich als het ware af, in plaats van alles op te zuigen. Wil je het helemaal praktisch aanpakken, dan is één simpele afspraak met jezelf genoeg: reserveer één houten snijplank voor rauwe producten zoals kip. Gebruik die plank alleen daarvoor, maak ’m direct na gebruik schoon en geef ’m op tijd een nieuwe olielaag. Zo houd je het overzichtelijk en voedselveilig, zonder dat je terug hoeft te grijpen naar plastic alternatieven. Succes!
Dit vind je vast ook interessant
- Bekijk ook: de koelkast milieuvriendelijk schoonmaken.
- Bekijk ook: handige DIY voor het opbergen van je pannen.
- Bekijk ook: waarom wasstrips toch niet zo milieuvriendelijk zijn.
Bronnen: vdnkitchen.nl, kookpunt.nl. Photo credits: Technobulka, Pexels (hoofdbeeld).
