Cleopatra droeg het al. En nog steeds is het razend populair: mascara! Ook al gebruik je niet veel make-up; een likje mascara zorgt gelijk voor een frissere blik. Maar wat voor stoffen zorgen eigenlijk voor die prachtige lange en volumineuze wimpers? Hoe komt het dat waterproof mascara zo goed blijft zitten? En is duurzame mascara net zo goed? We gingen op onderzoek uit.
De meeste mascara is dus niet zo duurzaam
Mascara is voor veel vrouwen een vast onderdeel van hun beautyroutine. Even een laagje op en je ziet er meteen wat wakkerder uit. Maar net als bij veel andere beautyproducten zitten er in mascara soms stoffen waar we niet heel blij van worden. Denk aan PFAS (echt waar!), microplastics en parabenen. Stoffen die je liever niet dagelijks vlak bij je ogen smeert of uiteindelijk in het milieu terugziet. Toen wij daar voor het eerst over lazen, schrokken we eerlijk gezegd ook een beetje. Vooral bij waterproof mascara blijkt dat nogal een ding te zijn. Gelukkig kwamen we er ook achter dat er inmiddels genoeg fijnere en milieuvriendelijkere alternatieven bestaan. En die delen we natuurlijk graag met je.
Leuk weetje tussendoor: in het oude Egypte maakten vrouwen mascara van dierlijk vet en roet. Dat smeerden ze vervolgens met kleine stokjes op hun wimpers. Best een geruststellende gedachte dat we inmiddels gewoon een handig borsteltje hebben. Toch betekent dat niet automatisch dat moderne mascara ook helemaal zorgeloos is. In veel mascara’s zitten namelijk nog steeds ingrediënten die je misschien liever vermijdt. Daarom hebben we uitgezocht welke stoffen vaak voorkomen, waarom daar kritiek op is én welke mascaramerken het een stukje beter aanpakken. Scheelt jou ook weer een hoop onderzoekswerk.
Parabenen in mascara
Parabenen zijn chemische conserveermiddelen die ervoor zorgen dat mascara langer houdbaar blijft. Ze remmen de groei van bacteriën en schimmels, wat natuurlijk handig is in een product dat je vlak bij je ogen gebruikt. Toch is er ook kritiek op deze stoffen. Sommige parabenen worden er namelijk van verdacht hormonen te verstoren en schadelijk te zijn voor het milieu. Vooral butylparabeen ligt onder een vergrootglas, van deze variant is al aangetoond dat het de hormoonhuishouding kan beïnvloeden. En ja hoor, ook in sommige mascara’s kom je deze stof nog steeds tegen. Helaas…
Microplastics in mascara
Net als in veel andere beautyproducten zitten er in mascara vaak microplastics. Die zorgen ervoor dat de mascara lekker smeert en goed blijft zitten. Klinkt handig, maar voor het milieu zijn ze een stuk minder fijn. Microplastics breken namelijk nauwelijks af en duiken inmiddels echt overal op: van de Noordpool tot in oceanen, drinkwater en zelfs in het menselijk lichaam. Niet bepaald een prettig idee bij iets dat je dagelijks gebruikt. Meer over microplastics in beautyproducten lees je hier. Gelukkig zijn er inmiddels genoeg mascaramerken die laten zien dat het ook zonder microplastics prima kan. En laten we daarvoor dan ook gaan zodat er niet nog meer microplastics bijkomen!
Vanaf 15 oktober 2023 heeft de Europese Commissie microplastics in cosmetica verboden. Een goede stap, al zal het nog wel even duren voordat alle cosmetica met microplastics uit de schappen verdwenen zijn, omdat er een overgangsregeling van vier tot twaalf jaar geldt.
Mica in make-up
Dan heb je ook nog mica. Grote kans dat je die naam weleens voorbij hebt zien komen op een ingrediëntenlijst. Mica is een glinsterend mineraal dat in heel veel beautyproducten zit, ook in mascara. Meer over mica lees je hier. Op zich is mica een natuurlijk ingrediënt, maar de winning ervan ligt al jaren onder vuur vanwege kinderarbeid en slechte werkomstandigheden in sommige mijnen. Niet echt het ‘schitterende’ beauty-ingrediënt dat het op het eerste gezicht lijkt dus. Wat het extra verwarrend maakt: in veel apps die ingrediënten checken (komen we zo op), krijgt mica niet per se een waarschuwing. Het is tenslotte een natuurlijk mineraal en staat daarom vaak niet op de ‘rode lijst’. Wil je mica liever vermijden of wil je enkel gecertificeerde mica gebruiken? Dan zul je dus toch zelf even de ingrediëntenlijst moeten doorspitten. Een beetje ouderwets speurwerk, maar wel zo duidelijk.
PFAS, siliconen en minerale oliën in make-up
En dan zijn er nog ingrediënten als PFAS, siliconen en minerale oliën. Stoffen die je regelmatig tegenkomt in mascara, vooral in waterproof varianten. Fabrikanten gebruiken ze omdat ze mascara gladder maken, beter laten hechten en ervoor zorgen dat je wimpers urenlang perfect blijven zitten. Handig tijdens een regenbui of een huilfilm, dat geven we toe.
Toch kleven er ook nadelen aan deze stoffen. PFAS bijvoorbeeld, breekt nauwelijks af in de natuur en wordt daarom ook wel ‘forever chemical’ genoemd. Meer over PFAS lees je hier. Inmiddels zijn deze stoffen overal teruggevonden: in water, dieren en zelfs in ons lichaam. Siliconen en minerale oliën zijn op hun beurt weer gemaakt van aardolie en daarmee niet bepaald de meest milieuvriendelijke keuze. Steeds meer merken laten gelukkig zien dat mascara ook prima zonder deze ingrediënten kan. Dus ja, die panda-ogen hoef je echt niet meteen terug te verwelkomen.
Vegan mascara versus dierproefvrije mascara: wat is het verschil?
Vegan of cruelty-free mascara klinkt behoorlijk duurzaam toch? Helaas zeggen deze termen niet alles. Een vegan mascara bevat geen dierlijke ingrediënten. Cruelty-free betekent dat een product dierproefvrij is, maar er kunnen dan nog steeds dierlijke ingrediënten in zitten zoals bijenwas of wolvet. Als je veganistisch leeft, is het dus slim om op allebei te letten en te kiezen voor een mascara die zowel vegan als cruelty-free is.
Maar dierproeven zijn toch sowieso verboden? We horen je denken… Dat klopt, maar het zit iets ingewikkelder in elkaar. In Europa is het niet toegestaan om cosmetica of verzorgingsproducten te verkopen die op dieren getest zijn. Maar het zou wel kunnen dat een beautymerk hier producten verkoopt die in Europa niet op dieren getest zijn, maar buiten Europa wel, bijvoorbeeld omdat wetgeving dat verplicht. Op die manier doet een beautymerk er dus nog wel aan mee. Om het nog ingewikkelder te maken, bestaan er ook een aantal uitzonderingen op de Europese regelgeving waardoor helaas toch niet alle cosmetica die in Europa verkocht wordt 100% dierproefvrij is. Vind je het belangrijk om te kiezen voor een merk dat goed scoort op dierenwelzijn? Dan kun je letten op keurmerken zoals de zonnebloem van The Vegan Society, PETA-Approved en Leaping Bunny. Ook op de website van Animal Rights Nederland vind je handige lijsten met merken die volledig vegan én dierproefvrij zijn.
Wel goed om te weten: vegan en cruelty-free zeggen niks over hoe milieuvriendelijk een mascara verder is. Een mascara kan nog steeds microplastics, PFAS of andere discutabele ingrediënten bevatten. En ‘natuurlijk’ klinkt leuk, maar is ook niet automatisch duurzaam. Sommige natuurlijke ingrediënten zorgen juist weer voor veel landgebruik of vervuiling. Meer hierover lees je in het artikel: waarom de term ‘natuurlijk’ niet altijd wat zegt Kortom: het blijft een beetje speuren als je een mascara zoekt die op meerdere vlakken een betere keuze is.
Duurzame mascara kiezen: waar let je op?
Oké, inmiddels weet je een beetje welke ingrediënten je liever laat liggen. Maar waar kun je dan wél op letten als je een duurzamere mascara zoekt? Alleen ‘vegan’ of ‘100% natuurlijk’ op de verpakking zegt dus nog maar weinig. Sommige ingrediënten zijn nog steeds belastend voor het milieu of worden allesbehalve duurzaam gewonnen. Daarom is het slim om ook naar goede keurmerken te kijken. Bij mascara zijn vooral Natrue, Ecocert en Cosmos fijne labels om op te letten. Die stellen strengere eisen aan ingrediënten en productie. Zie je een keurmerk dat je niet kent? Dan kun je het altijd even checken via de Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal. Ook handig: apps die ingrediënten voor je uitpluizen. Wij gebruiken zelf graag INCI Beauty of de app Think Dirty om snel te zien wat er precies in een product zit. Je maakt een foto van de ingrediëntenlijst en de app doet de rest voor je. En wil je microplastics vermijden, dan is de gratis app Beat the Microbead echt een aanrader. Een tip voor online kopers: maak even een screenshot van de ingrediëntenlijst van de mascara die je wilt kopen (staat vaak vermeld in de webshop onder kopje ‘ingrediënten’). Dan kun je die in een paar seconden checken in de app!
Bestaat er duurzame mascara? Ja!
Laten we beginnen met het goede nieuws: er zijn steeds meer duurzame beautymerken die duurzame mascara op de markt brengen. Tijdens onze zoektocht naar betere, duurzamere mascara vonden we zelfs zoveel merken dat het niet mogelijk is om een complete gids te maken. Maar we zouden het groenere lijstje niet zijn als we je er niet een paar zouden tippen!
- Benecos – Natural Mascara Vegan Volume: vegan, dierproefvrij, microplasticvrij, met BDIH keurmerk en ook nog budgetvriendelijk.
- Madara Cosmetics Mascara: vegan, dierproefvrij, zonder zooi, gemaakt op groene stroom en COSMOS NATURAL gecertificeerd.
- Inika – Long Lash Vegan Mascara: vegan, dierproefvrij, microplasticvrij en COSMOS NATURAL gecertificeerd.
- Dr. Hauschka: Natrue gecertificeerd, vegetarisch en zonder zooi. Dr. Hauschka is een prachtig antroposofisch merk dat ingrediënten haalt uit biodynamische landbouw.
- PHB Ethical – Beauty Mesmerise Mascara: vegan, dierproefvrij en microplasticvrij. Heeft geen keurmerk, maar is volgens INCI Beauty vrij van schadelijke stoffen.
- Avril – Volume Mascara Zwart: deze is niet vegan maar wel dierproefvrij, microplasticvrij, budgetvriendelijk en draagt het Ecocert keurmerk.
Ben je op zoek naar meer betere beautymerken voor zowel make-up als dagelijkse verzorging? We hebben eerder een aardige complete lijst gemaakt. Handig hoor, doe er je voordeel mee!
Net als veel andere beautyproducten bevat ook mascara vaak microplastics. Gelukkig kun je dit makkelijk checken met de Beat the Microbead app van Plastic Soup Foundation.
Is duurzame mascara net zo goed als ‘gewone’ mascara?
Voor veel beautyproducten geldt gelukkig inmiddels: de duurzamere variant werkt vaak net zo fijn als de ‘gewone’. Van huidverzorging tot lippenstift en van zonnebrand tot nagellak: wij hebben bij thegreenlist.nl al heel wat goede alternatieven ontdekt. Alleen mascara bleek een wat lastigere zoektocht. Duurzame varianten wilden nog weleens uitlopen, klonteren of halverwege de dag verdwijnen. De mascara’s die we in dit artikel tippen, zijn daarom getest door onszelf of vaker aangeraden door volgers. En ja, waterproof mascara blijft voor veel mensen een ding, snappen we helemaal. Gebruik je die graag? Dan kan het al schelen als je ’m wat bewuster inzet, bijvoorbeeld alleen op regenachtige dagen of voor een speciale gelegenheid. Uiteindelijk hoeft het ook allemaal niet perfect.
Mascara langer bewaren
Het is duurzaam om zo lang mogelijk met je spullen te doen. Voor mascara geldt dit ook, alleen is het in dit geval wel goed om op de houdbaarheidsdatum te letten omdat je ogen gevoelig zijn voor bacteriën. De houdbaarheidsdatum van beautyproducten vind je op de verpakking in het icoontje van een potje met deksel: de M staat voor het aantal maanden dat het product na opening nog goed is. Voor mascara is dit meestal zes maanden. Is je mascara nog niet over de datum, maar hard of klonterig geworden? Dan kun je deze weer vloeibaar maken door je mascara in een kopje warm water te zetten. Een druppel oogmake-up reiniger of lenzenvloeistof doet ook wonderen om je mascara weer smeuïg te krijgen.
Ook je mascara kun je duurzamer kiezen door naar ingrediënten te kijken én door er zuinig mee om te gaan. Draai de dop er altijd stevig op als je klaar bent!
Meer duurzame tips van thegreenlist.nl
- Op zoek naar tips hoe je mascara en andere beautyproducten het beste kunt bewaren? Lees dan snel dit artikel.
- Op zoek naar duurzame foundation of concealer? Ook dat hebben we voor je uitgezocht.
- Of benieuwd wat er mis is met shampoo? Lees er alles over.
Bronnen: Niks Nieuws, vanaf hier, Dr Jetke Ultee, waarzitwatin.nl, Vogue, The Washington Post, hetkanwel, Europese Commissie. Photo credits: Hoofdbeeld: Bru nO (Pixabay), blauwe mascara: Karolina Grabowska (Pexels), make-up: Jessica Johnston (Unsplash), bamboe mascara: Vie Studio (Pexels), witte mascara: Bru nO (Pixabay).
